Wacław Potocki





Choć współczesny Starowolski i garstka światlejszych umysłów, znających koleje rozwoju dziejowego i warunki bytu politycznego państw zachodnich, pojmowali całą szkodliwość tej
wolności, nie dającej obywatelom bezpieczeństwa ani należytego wymiaru sprawiedliwości; jakim cieszyli się przecie poddani wschodnich sułtanów i despotów, jednakże dla upartych w
swej ciemnocie i dumnych w fałszywym pojęciu ludzkiej godności wolność ta, a raczej samowola, stanowiła znamię wyższości narodu polskiego i, jako najdroższy klejnot, musiała być
zazdrośnie strzeżoną i rozpaczliwie bronioną przed wszelkimi zamachami.
Jeżeli inne państwa europejskie odmawiają Rzeczypospolitej pomocy przeciw Turkom, czynią to dlatego — jak mniema Potocki — iż „wolność nasza [co] im w oczu solą”, że
pragnęliby „po polskiej wolności deptać [...] grobie” .
Rozumniejsi i zacniejsi spomiędzy szlachty czuli i pojmowali jednak, że tylko cnota i dzielność rycerska czynią człowieka godnym posiadania tego klejnotu, że trzeba „zwyciężyć
siebie” i pełnić sumiennie obowiązki człowieka i obywatela, by zasłużyć na miano szlachcica i korzystać ze złotej wolności; stąd to wszyscy poeci, kaznodzieje, publicyści
pracują nad poprawą obyczajów, szukając w umoralnieniu obywateli, nie zaś w przekształceniu ustroju politycznego, ratunku dla upadającej Rzeczypospolitej.
Lekceważenie rozumu i wzgarda dla rezultatów jego usiłowań, choć prowadzi szlacheckie umysły ku ciemnocie i dewocji, ma przecie swe źródło nie w niewolniczej uległości dla
dogmatu i hierarchii kościelnej, lecz głównie w przewadze kierunku praktycznego nad spekulacyjnymi zaciekaniami.
Nie widząc możności zużytkowania, tak w prywatnych stosunkach, jak w publicznej działalności, treści udzielonej im w szkołach filozofii i nauki, nie rozumiejąc piękna
stanowiącego duszę sztuki, cenili oni to tylko, co miało związek praktyczny z interesami życia doczesnego i zagrobowego.


<<Poprzednia 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 | 32 | 33 | 34 | 35 | 36 | 37 | 38 | 39 | 40 | 41 | 42 | 43 | 44 | 45 | 46 | 47 | 48 | 49 | 50 | 51 | 52 | 53 | 54 | 55 | 56 | 57 | 58 | 59 | 60 | 61 | 62 | 63 | 64 | 65 | 66 | 67 | 68 | 69 | 70 | 71 | 72 | 73 | 74 | 75 | 76 | 77 | 78 | 79 | 80 | 81 | 82 | 83 | 84 | 85 | 86 | 87 | 88 | 89 | 90 | 91 | 92 | 93 | 94 | 95 | 96 | 97 | 98 | 99 | 100 | 101 | 102 | 103 Nastepna>>

Ciekawe Strony Internetowe

  1. www.m-point.it
    www.lunilicei.it
    Event nr 107
    domowy.net.pl
    jajciuch.eu

Menu:

Reklama: